Thursday, January 21, 2010
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3.6 പുറത്തിറങ്ങി.
http://www.anoopp.in/2010/01/21/152
Friday, July 17, 2009
ഫയര്ഫോക്സ് 3.5.1-ലേക്ക് മാറുക
http://blog.mozilla.com/security/2009/07/14/critical-javascript-vulnerability-in-firefox-35/
3.5.1-ലേക്ക് മാറാന്
ഫയല് മെനുവിലെ Help ഞെക്കി Help-> Check for Updates എന്ന ലിങ്ക് ഞെക്കുക.
അവിടെ Install Updates എന്ന ബട്ടണ് ഞെക്കി 3.5.1-ലേക്ക് അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യുക.
ശ്രദ്ധിക്കുക: നിങ്ങള് ഫയര്ഫോക്സ് 3.5-നു താഴെയുള്ള പതിപ്പുകള് ആണുപയോഗിക്കുന്നതെങ്കില് ഈ ബഗ്ഗിനെ പേടിക്കേണ്ടതില്ല.
Wednesday, July 8, 2009
ഇനി ഗൂഗിളിന്റെ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റവും
ഗൂഗിള് അറിയിച്ചത്. ഗൂഗിള് ക്രോം ഒ.എസ് എന്നു പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ ഗ്നു/ലിനക്സ് അധിഷ്ഠിതമായ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം 2010 മദ്ധ്യത്തോടെ പുറത്തിറങ്ങുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ലിനക്സ് അധിഷ്ഠിതമാണെങ്കിലും സാധാരണ ലിനക്സ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളില് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗ്നോം, കെ.ഡി.ഇ എന്നീ പണിയിട സംവിധാനങ്ങള് (Desktop Environments) ഒന്നും ക്രോം ഒ.എസ് ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. ഗൂഗിള് തന്നെ നിര്മ്മിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ പണിയിട സംവിധാനം ആണ് ഇതിലുപയോഗിക്കാന് പോകുന്നത്.ഇതു വഴി പുതിയതും ഇതുവരെ പരിചയപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതുമായ ഒരു ഡെസ്ക്ടോപ്പ് അനുഭവം പ്രദാനം ചെയ്യുവാന് തങ്ങള്ക്കാകുമെന്ന് ഗൂഗിള് പറയുന്നു. ഇതിന്റെ നിര്മ്മാണത്തില് പങ്കാളിയാകുവാന് ഓപ്പണ്സോഴ്സ് സമൂഹത്തിനോട് ഗൂഗിള് അഭ്യര്ത്ഥിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ചില പ്രതികരണങ്ങള്
ഗൂഗിള് ഒരു ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം അവതരിപ്പിക്കുന്നു എന്നു കേട്ട ഉടനെ തന്നെ മാദ്ധ്യമങ്ങള് ആ വിവരം ആഘോഷിക്കുകയുണ്ടായി. പല മാദ്ധ്യമങ്ങളും മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിനു ഒരു ഭീഷണിയായാണ് ഗൂഗിളിന്റെ ഈ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം എന്നാണഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. എങ്കിലും
ലിനക്സ് കേര്ണല് അടിസ്ഥാനമാക്കി നിര്മ്മിക്കുന്ന ഒരു ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ പണിയിട സംവിധാനത്തില് മാത്രം കാതലായ മാറ്റങ്ങള് വരുത്തുമ്പോള് അതിനെ ഒരു ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം ആണോ അല്ല പണിയിട സംവിധാനം ആണോ എന്ന സന്ദേഹം ചിലര്ക്കെങ്കിലുമുണ്ട്.
Tuesday, June 30, 2009
മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 പുറത്തിറങ്ങി

ഏറെ നാളത്തെ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പുകള്ക്കും അഭ്യൂഹങ്ങള്ക്കും ശേഷം മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് ബ്രൌസറിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ വേര്ഷന് 3.5 പുറത്തിറങ്ങി.2009 ജൂണ് 30-നാണ് ഇത് പുറത്തിറങ്ങിയത്. നിരവധി പ്രത്യേകതകളുമായാണ് ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 ഉപയോക്താക്കളിലെത്തുന്നത്. അതില് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്ന് വെബ്പേജുകള് റെന്ഡര് ചെയ്യാനെടുക്കുന്ന വേഗമാണ്. ഫയര്ഫോക്സ് തന്നെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ചാര്ട്ട് നോക്കൂ.

മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 -ല് അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സ്വകാര്യ ബ്രൌസിങ്ങ് ആണ്. ഇപ്പോള് തന്നെ ഗൂഗിള് ക്രോമിലും ഇന്റര്നെറ്റര് 8-ലും അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ രീതിയുപയോഗിച്ച് നിങ്ങള് ബ്രൌസ് ചെയ്യുമ്പോള് കമ്പ്യൂട്ടറില് സ്റ്റോര് ചെയ്യപ്പെടുന്ന സെഷനും,കുക്കികളും എല്ലാം ഒഴിവാക്കാം.
മറ്റു പ്രധാന പ്രത്യേകതകള് താഴെ പറയുന്നു
- ഫിഷിങ്ങ് ,മാല്വെയര് സൈറ്റുകളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം
- ടാബുകലുടെ പുനര്ക്രമീകരണം + എന്ന ഒരു കീ ഉപയോഗിച്ച് തുറക്കാന് കഴിയുന്ന സംവിധാനം. അടച്ച ടാബുകള് Ctrl+Shift+T ഉപയോഗിച്ച് തുറക്കാനുള്ള സംവിധാനം.
- ഓസം ബാര്- നിങ്ങള് മുന്ന് സന്ദര്ശിച്ചിട്ടുള്ള വെബ്സൈറ്റുകള് യു.ആര്.എല് ടൈറ്റില് ഉപയോഗിച്ച് എളുപ്പത്തില് കണ്ടെത്താനുള്ള മാര്ഗം
- പാസ്വേഡ് മാനേജറിലും ഡൌണ്ലോഡ് മാനേജറിലും വരുത്തിയിട്ടുള്ള മാറ്റങ്ങള്.
- അബദ്ധത്തില് ഫയര്ഫോക്സ് അടച്ചുവെങ്കില് അപ്പോള് തുറന്ന എല്ലാ സെഷനുകളും വീണ്ടും തുറക്കുവാനുള്ള സംവിധാനം
- തീമുകളും, ആഡ് ഓണുകളും ഉപയോഗിച്ച് കസ്റ്റമൈസ് ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനം
- 70-ല് അധികം ഭാഷകളില് ഉള്ള പതിപ്പുകള്
ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 എങ്ങനെ ഡൌണ്ലോഡ് ചെയ്യാം?
ഇപ്പോള് ഫയര്ഫോക്സ് 3 ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് 3.5-ലേക്ക് മാറണമെന്നുണ്ടെങ്കില് എളുപ്പമാണ്. മോസില്ല ഫയര്ഫോക്സ് തുറന്ന് Help->Check for updates എന്ന ഓപ്ഷന് ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഫയര്ഫോക്സ് തന്നെ പുതിയ വേര്ഷന് ഡൌണ്ലോഡ് ചെയ്യുകയും ഇന്സ്റ്റാള് ചെയ്യുകയും ചെയ്യും.
ഇപ്പോള് ഫയര്ഫോക്സ് അല്ലാതെ മറ്റു ബ്രൌസറുകള് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കള് ഇവിടെ പോയി ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 ഡൌണ്ലോഡ് ചെയ്യുക.
ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 മലയാളത്തിലും
ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 റിലീസിന്റെ പുതിയ പതിപ്പ് റിലീസ് ചെയ്തത് മലയാള ഭാഷയെ സ്നേഹിക്കുന്നവര്ക്ക് തികച്ചും ആഹ്ലാദകരമായ സംഭവമാണ്. ഇതുവരെ ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയും മറ്റു 50 ഓളം ഭാഷകളിലും മാത്രം ഇറങ്ങിയ ഫയര്ഫോക്സ് ബ്രൌസര് ഇനി മുതല് പൂര്ണ്ണമായും മലയാളത്തിലും ലഭ്യമാകും. സ്വതന്ത്ര മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ് എന്ന സ്വതന്ത്ര കമ്പ്യൂട്ടര് ഉപയോക്താക്കളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ പ്രവര്ത്തകരുടെ ശ്രമഫലമായാണ് ഫയര്ഫോക്സ് 3.5 പതിപ്പ് മലയാളത്തിലും ലഭ്യമായത്. ഇപ്പോള് ബീറ്റ പതിപ്പ് ആണ് ലഭ്യമായിട്ടുള്ളത്. ഫയര്ഫോക്സിന്റെ അടുത്ത പതിപ്പായ 3.6 പുറത്തിറങ്ങുന്നതോടെ ഇത് സ്റ്റേബിള് ആയ ഒരു പതിപ്പ് ആയിരിക്കും. ഇപ്പോള് മലയാളത്തെക്കൂടാതെ ഇന്ത്യന് ഭാഷകളായ തമിഴ്, കന്നട, ഹിന്ദി, ആസാമീസ്, ബംഗാളി, ഗുജറാത്തി, മറാത്തി, പഞ്ചാബി, തെലുഗ്, ഒറിയ എന്നീ ഭാഷകളില് ഫയര്ഫോക്സ് ലഭ്യമാണ്.
ഫയര്ഫോക്സിന്റെ 3.5 മലയാളം പതിപ്പ് ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്.
മലയാളം ഫയര്ഫോക്സ് ഇന്സ്റ്റാള് ചെയ്യുമ്പോഴോ, ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴോ പ്രശ്നങ്ങള് അനുഭവപ്പെടുന്നുവെങ്കില് ഒരു കമന്റിടുക.
Sunday, June 28, 2009
ട്വിറ്ററിന്റെ ലോകത്തേക്ക്

ആഗോളവല്ക്കരണം ലോകത്തെ ഒരു കൊച്ചുഗ്രാമമായിത്തീര്ത്തിരിക്കുന്നു എന്നു കേള്ക്കാന് തുടങ്ങിയിട്ട് നാളേറെയായി. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയും മറ്റും നല്കുന്ന സാധ്യതകള് ഇത് സാധ്യമാക്കാന് ഒരുപരിധിവരെ സഹായമാകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഇന്റര്നെറ്റ് തുറന്നിട്ട ഈ പുത്തന് സാധ്യതകള് ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് വലിയൊരു സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. 2001-ല് ബ്ലോഗ് പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങള് നിലവില് വന്നതോടു കൂടി ഒരു എഡിറ്ററുടെ കത്രിക വീഴാതെത്തന്നെ തങ്ങളുടെ ആശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും പുറം ലോകത്തെ അറിയിക്കുന്നതിന് ഇന്റര്നെറ്റ് ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് സാധിച്ചു.
കാലത്തിന്റെ ഗതിവേഗത്തില് ബ്ലോഗിന് ലഭിച്ച പുതിയ രൂപമാണ് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ്. ഒരു ചെറിയ ആശയത്തെ അല്ലെങ്കില് ഏതെങ്കിലും ഒരു സംഭവത്തിന്റെ സമകാലീന വിവരത്തെ ഒരു നിശ്ചിത അക്ഷരപരിധിക്കുള്ളില് നിന്നുകൊണ്ട് എഴുതി അതിനെ ഒരു വെബ്സൈറ്റിലേക്ക് അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്നതിനെയാണ് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് എന്നു പറയുന്നത്. ചുരുങ്ങിയ വാക്കുകളില് ഒരു ചാറ്റിന്റെയോ ടെക്സ്റ്റ് മെസേജിന്റെയോ ലാഘവത്തോടെ വിവരങ്ങള് കൈമാറാമെന്നതാണ് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗിന്റെ നേട്ടം.
സാധാരണരീതിയില് കമ്പ്യൂട്ടര് ഉപയോഗിച്ച് ബ്രൗസറുകളില് നിന്ന് ബ്ലോഗ് ചെയ്യുന്ന രീതിയില്ത്തന്നെ മൈക്രോബ്ലോഗിംഗും ചെയ്യാം. എന്നാല് ജി.പി.ആര്.എസ് സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുള്ള മൊബൈല് ഫോണില് നിന്നും നിങ്ങളുടെ ഇന്സ്റ്റന്റ് മെസഞ്ചറില് നിന്നും ബ്ലോഗ് ചെയ്യാം എന്നുള്ളതാണ് ഈ സര്വീസിനെ സാധാരണ ബ്ലോഗിംഗില് നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ സഹായമില്ലാതെയും അതിവേഗത്തില് ബ്ലോഗ് ചെയ്യാനും വിവരങ്ങള് സുഹൃത്തുക്കളെയും മറ്റുള്ളവരെയും അറിയിക്കാന് സാധിക്കും എന്നത് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗിന് കൂടുതല് ജനകീയത പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് സര്വീസ് നല്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ചില വെബ്സൈറ്റുകളാണ് ട്വിറ്റര്, പ്ലര്ക്ക്, ജൈകു എന്നിവ.
അല്പം ചരിത്രം
2006 മാര്ച്ച് ഒന്നിന് ഫേസ് ബുക്ക് സ്റ്റാറ്റസ് അപ്ഡേറ്റ് എന്ന സര്വീസ് ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗിന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിച്ചതു എന്നു പറയാം. തുടര്ന്ന് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് രംഗത്തെ പ്രധാന സര്വീസ് നല്കുന്ന ട്വിറ്റര് 2006 ജൂലൈ 13-ന് നിലവില് വന്നു. ഏതാണ്ട് ഇതേ സമയത്തു തന്നെയാണ് ജൈകുവും ആരംഭിച്ചത്. അതിനുശേഷം 2007 ഒക്ടോബര് 9-ന് ജൈകുവിനെ ഗൂഗിള് വാങ്ങി. എങ്കിലും ഈ രംഗത്ത് കൂടുതല് ശ്രദ്ധ നേടിയത് ട്വിറ്റര് തന്നെയാണ്.
ഇനി നമുക്ക് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് രംഗത്തെ പ്രധാന സര്വീസ് ആയ ട്വിറ്റര് ഉപയോഗിച്ച് എങ്ങനെ ബ്ലോഗ് ചെയ്യാം എന്ന് നോക്കാം. ട്വിറ്റര് ഉപയോഗിച്ച് ബ്ലോഗ് ചെയ്യുന്നതിനെ ട്വീറ്റ് ചെയ്യുക എന്നാണ് പറയുന്നത്.
ട്വീറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ ?
- ട്വീറ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് ആദ്യം ട്വിറ്റര് വെബ്സൈറ്റ് ഓപ്പണ് ചെയ്യണം. ഇതിന് www.twitter.com-ല് എത്തുക.

- ട്വിറ്റര് എന്താണെന്ന് ഈ താളില്ത്തന്നെ ലളിതമായി വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. What are you doing? എന്ന ചോദ്യത്തിന് 140 അക്ഷരങ്ങളില് ഒതുങ്ങിനിന്ന് ഉത്തരം നല്കുന്നതാണ് ലളിതമായി പറഞ്ഞാല് ഒരു ട്വീറ്റ്. ട്വീറ്റ് ചെയ്യുന്നതിനായി ആദ്യം ട്വിറ്ററില് ഒരു അക്കൗണ്ട് തുറക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. സൗജന്യമായി അക്കൗണ്ട് തുറക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.
- പ്രധാന താളിലെ Join the conversion എന്ന ലിങ്കില് അമര്ത്തിയാല് ലഭിക്കുന്ന ഫോറം പൂരിപ്പിച്ചു നല്കിയാല് അക്കൗണ്ട് തയ്യാര്. തുടര്ന്ന് നിങ്ങള്ക്ക് ട്വിറ്ററില് സ്വന്തമായി ഒരു പേജും ലഭിക്കം. നിങ്ങളുടെ യൂസര്നെയിം ram123 എന്നാണെങ്കില് www.twitter.com/ram123 എന്ന രീതിയിലായിരിക്കും ഹോം പേജ്.
- തുടര്ന്ന് ലഭിക്കുന്ന പേജ് ട്വിറ്ററിനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കളെ അറിയിക്കാനുള്ളതാണ്. ഇവിടെ ഇമെയില് യൂസര്നെയിമും പാസ്വേഡും നല്കിയാല് നിങ്ങളുടെ അഡ്രസ് ബുക്കിലുള്ള സുഹൃത്തുക്കള്ക്കെല്ലാം ട്വിറ്ററിലേക്കുള്ള ഇന്വിറ്റേഷന് ലഭിക്കും. ഇത് ഒഴിവാക്കണമെങ്കില് ആ പേജിന്റെ താഴെകാണുന്ന skip എന്ന ലിങ്ക് ക്ലിക്ക് ചെയ്താല് മതി.
- ഇപ്പോള് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പേജിന്റെ മുകളില് What are you doing? എന്ന ഭാഗത്ത് നിങ്ങളുടെ സന്ദേശങ്ങള് ടൈപ്പ് ചെയ്യാം. അതിനായി ആ പേജില് കാണുന്ന ടെക്സ്റ്റ് ബോക്സില് നിങ്ങളുടെ സന്ദേശം എഴുതി Update ബട്ടണ് അമര്ത്തുക. നിങ്ങളുടെ ട്വീറ്റിന് 140-ല് കൂടുതല് അക്ഷരങ്ങള് ഉണ്ടെങ്കില് അത് അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യുകയില്ല. എത്ര അക്ഷരങ്ങള് ടൈപ്പ് ചെയ്തു എന്ന് അറിയുവാന് സമീപത്തുള്ള നമ്പര് നോക്കിയാല് മതി.

- ഇങ്ങനെ നിങ്ങള് ചെയ്യുന്ന ട്വീറ്റുകള് ട്വീറ്റോസ്ഫിയറിലെ മറ്റു ഉപയോക്താക്കള്ക്ക് കാണണമെങ്കില് അവര് നിങ്ങളുടെ ട്വീറ്റുകള് ഫോളോ ചെയ്യണം. അതിനായി നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്തിന്റെയോ മറ്റോ ട്വീറ്റുകള് കാണുമ്പോള് സമീപത്തുള്ള Follow him എന്ന ബട്ടണ് അമര്ത്തുക. ഇനി അഥവാ ഏതെങ്കിലും സുഹൃത്ത് നിങ്ങളുടെ ട്വീറ്റുകള് കാണേണ്ട എന്നുണ്ടെങ്കില് ബ്ലോക്ക് ചെയ്യാനുള്ള ഓപ്ഷനുകളും ഉണ്ട്.
മൈക്രോബ്ലോഗിംഗിന്റെ സാമൂഹിക പ്രസക്തി
സിറ്റിസണ് ജേര്ണലിസം രംഗത്ത് ബ്ലോഗുകളും മൈക്രോബ്ലോഗുകളും പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുണ്ട്. ഈയടുത്ത് മുംബൈയില് ഭീകരാക്രമണം ഉണ്ടായപ്പോള് വാര്ത്തകള് ജനങ്ങളിലേക്കെത്തിക്കുന്നതില് ബ്ലോഗിംഗിനോടൊപ്പം മൈക്രോബ്ലോഗിംഗും പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. മുംബൈ നിവാസികളായ നിരവധി മൈക്രോബ്ലോഗുകാര് അക്രമ പരമ്പരയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങള് അപ്പപ്പോള് തന്നെ ജനങ്ങളിലേക്ക് ട്വിറ്റര് വഴിയും മറ്റു മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് സര്വീസുകള് വഴിയും എത്തിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു.
ബ്ലോഗുകളിലൂടെയുള്ള ആശയപ്രചാരണത്തിന് ചില രാജ്യങ്ങള് ചില സന്ദര്ഭങ്ങളില് കര്ശന നിയന്ത്രണങ്ങള് ഏര്പ്പെടുത്തുന്നതുതന്നെ അതിന്റെ സാധ്യതകളെ ഭരണകൂടം ഭയക്കുന്നതു കൊണ്ടാണ്.
മൈക്രോബ്ലോഗിംഗും മലയാളവും
140 അക്ഷരങ്ങളില് ഒരു ആശയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവൈഷമ്യം കാരണമാവണം മലയാളം മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് ഇതുവരെ അത്ര സജീവമായിട്ടില്ല. എങ്കിലും സമീപഭാവിയില് തന്നെ മൊബൈല് ഫോണുകളില് മലയാളം ജനകീയമാകുന്നതോടെ മലയാളം മൈക്രോബ്ലോഗുകളും സജീവമാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില് തെറ്റില്ല.
2009 ഫെബ്രുവരി മാസം ടെക് വിദ്യ മാഗസിനില് മൈക്രോബ്ലോഗിംഗിന്റെ ലോകത്തേക്ക് എന്ന പേരില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനം.